Kako paušalcu objasniti status na engleskom

Autor: Fakturko tim · Objavljeno 3. avgust 2026. · 9 min čitanja

Klijent iz Berlina ti šalje ugovor i pita: „What is your tax status? Are you VAT registered?" Ti si paušalac, radiš legalno, ne obračunavaš PDV — ali kako to napisati na engleskom da zvuči profesionalno i da knjigovođa sa druge strane ne diže obrve? Ovo je vodič koji ti treba pre nego što pošalješ prvu fakturu u inostranstvo.

Zašto direktan prevod „paušalac" ne postoji

Reč „paušalac" nema jedan-na-jedan ekvivalent u engleskom jer je to specifičan srpski poreski režim gde se porez plaća paušalno rešenjem Poreske uprave, bez knjiženja prihoda i rashoda. Najbliži funkcionalni prevod je "flat-rate taxed sole trader" ili opisno "self-employed entrepreneur under the Serbian flat-rate tax regime".

Strani klijent zapravo ne mari za srpske poreske finese — njega zanimaju tri stvari: da li si pravno lice ili fizičko, imaš li PIB (tax ID), i da li si u sistemu PDV-a. Sve ostalo je za tvog i njegovog knjigovođu. Zato je najbolji pristup da opišeš status kroz kombinaciju: legal form + tax status + VAT status, umesto da se mučiš oko doslovnog prevoda.

Ovako izgleda čist opis koji možeš staviti u mejl ili na fakturu:

"I operate as a registered sole trader in Serbia (entrepreneur), taxed under a flat-rate tax scheme. I am not VAT registered. My tax identification number (PIB) is 1XXXXXXXX."

Ta jedna rečenica pokriva sve što strani klijent, njegov knjigovođa i eventualno poreski revizor treba da znaju.

Najbolji prevodi: šta koristiti u kom kontekstu

Različite reči rade u različitim situacijama. Evo tabele koja pokriva najčešće termine:

Za britansko tržište je češće "sole trader", za američko "sole proprietor" ili "independent contractor". Za nemačko govorno područje klijenti razumeju "Einzelunternehmer" ako pišeš na nemačkom, a na engleskom im je jasno „sole trader". U EU tenderima i formalnim ugovorima drži se "self-employed person / sole trader" — to je terminologija koju koristi Evropska komisija.

Ekvivalentni statusi u EU: gde se paušalac uklapa

Skoro svaka zemlja EU ima neki oblik pojednostavljenog poreskog režima za male preduzetnike i frilensere. Kad klijent hoće analogiju, možeš se pozvati na sličan režim u njegovoj zemlji — odmah shvati o čemu se radi.

Kad pišeš klijentu iz Italije, reci mu "my status is comparable to the Italian regime forfettario" — knjigovođa mu odmah zna šta znači. Za nemačke klijente uporedi sa "Kleinunternehmer". Ta jedna analogija štedi ti tri mejla objašnjavanja.

Šta mora da piše na fakturi za inostranstvo

Faktura za stranog klijenta je i tvoja legitimacija i osnov za njegovo knjiženje. Ako nedostaje neki podatak, on ne može da je proknjiži i vraća ti je na ispravku. Evo minimuma koji mora da bude na engleskoj fakturi paušalca:

Podaci o tebi (Supplier / Service Provider):

• Puno poslovno ime (kako je registrovano u APR-u)
• Adresa sedišta
• PIB (Tax ID / TIN)
• Matični broj (Company registration number)
• Broj tekućeg računa i SWIFT/BIC banke
• IBAN — obavezno za plaćanja iz EU

Podaci o klijentu (Customer / Bill To):

• Naziv firme
• Adresa
• VAT broj (ako je u sistemu PDV-a u svojoj zemlji) — kritično za reverse charge

Podaci o fakturi:

• Invoice number (broj fakture)
• Invoice date (datum izdavanja)
• Due date (datum dospeća)
• Description of services (opis usluge)
• Quantity, unit price, total (količina, cena, ukupno)
• Currency (valuta — EUR, USD, RSD)

Poreske napomene — najvažniji deo:

Ovo je mesto gde se paušalci najčešće zbune. Kada fakturišeš uslugu firmi iz EU, a nisi u sistemu PDV-a, na fakturi treba jasna napomena. Formulacija zavisi od situacije, ali najčešće se koristi jedna od ove tri:

"VAT not applicable — supplier not registered for VAT in Serbia."

"Reverse charge — VAT to be accounted for by the recipient (Article 44 of Council Directive 2006/112/EC)."

"Not subject to Serbian VAT — service provided to a business outside Serbia."

Ako klijent jeste u sistemu PDV-a u svojoj zemlji EU, on primenjuje reverse charge mehanizam i sam obračunava PDV kod sebe. Ti na fakturi ne stavljaš PDV, ali obavezno navodiš njegov VAT broj i pomenutu napomenu o reverse charge-u. Za tačnu formulaciju za tvoj slučaj konsultuj knjigovođu — režim se razlikuje za usluge, robu i digitalne proizvode.

Kako objasniti klijentu da nema PDV-a na fakturi

Ovo je najčešća zbunjenost. Klijent iz Holandije dobije fakturu bez PDV-a, pita: „Where is the VAT? Should I add it?" Ti nisi u sistemu PDV-a, ali on to ne zna dok mu ne kažeš.

Kratak template za mejl koji ide uz prvu fakturu:

"Please note: as a flat-rate taxed sole trader based in Serbia, I am not registered for VAT. Serbia is not an EU member state, so this transaction is outside the EU VAT system from my side. If you are VAT registered in your country, please apply the reverse charge mechanism as usual for services received from outside the EU. My tax ID (PIB) and full company details are on the invoice."

Ova rečenica ti štedi bar tri runde mejlova. Zalepi je u potpis, u onboarding dokument, u prvi mejl uz fakturu — bilo gde da klijent naiđe na nju.

Ako klijent traži dokaz da si legalno registrovan, možeš mu poslati izvod iz APR-a (koji se često prevodi kao "Certificate of Registration from the Serbian Business Registers Agency") i rešenje o paušalnom oporezivanju ("Flat-rate tax assessment issued by the Serbian Tax Administration"). Ta dva dokumenta zajedno pokrivaju sve što compliance odeljenje strane firme može da traži.

Ugovori i predstavljanje: kako se opisati u LinkedIn bio, na sajtu, u ponudi

Van fakture, često treba da opišeš šta radiš u par reči. Evo šta funkcioniše u praksi:

LinkedIn / kratak bio:

"Independent [dizajner/developer/consultant] based in Belgrade, Serbia. Registered sole trader."

Na sajtu (About / Legal):

"[Ime prezime] is a registered sole trader in the Republic of Serbia, operating under the flat-rate tax regime. Business registration number: XXXXXXXX. Tax ID (PIB): XXXXXXXXX."

U ponudi ili predlogu ugovora:

"The Service Provider is [Ime firme], a sole proprietorship registered in Serbia (registration no. XXXXXXXX), represented by [Ime prezime], hereinafter referred to as the 'Contractor'."

U mejlu prvog kontakta sa klijentom:

"For your records: I invoice as a registered Serbian sole trader (comparable to a UK sole trader or German Kleinunternehmer). Not VAT registered. I can invoice in EUR, USD or RSD."

Za frilensere na platformama poput Upwork-a ili Toptal-a, u tax formama biraš „Individual/Sole Proprietor" i unosiš PIB kao Tax ID. Za W-8BEN formu (kad radiš sa američkim klijentom) popunjavaš je kao „Individual" osim ako nisi osnovao DOO — tada ide W-8BEN-E.

Praktični saveti pre nego što pošalješ prvu inostranu fakturu

1. Proveri da li ti banka prima devize na tekući račun preduzetnika. Neki paušalci imaju samo dinarski račun i onda im uplata visi. Za devizne uplate treba devizni podračun uz poslovni račun.

2. Uvek fakturiši u valuti u kojoj ćeš biti plaćen. Ako klijent plaća u evrima, faktura ide u evrima. Preračun u dinare za tvoju evidenciju ide po srednjem kursu NBS na dan prometa — ne petljaj sa kursom u samoj fakturi.

3. Napiši Payment Terms jasno. "Payment due within 15 days of invoice date via bank transfer. Bank charges to be covered by the sender (OUR)." — ovo poslednje je bitno, inače ti banka pojede 20-30 evra po transferu.

4. Ne obećavaj klijentu da će on „dobiti povrat PDV-a" ako se ne razumeš u njegov poreski režim. Reci mu neka pita svog knjigovođu — reverse charge je njegova stvar, ne tvoja.

5. Za digitalne usluge fizičkim licima u EU pravila su drugačija (MOSS/OSS režim). Ako prodaješ e-knjige, kurseve ili SaaS potrošačima u EU direktno, konsultuj knjigovođu pre nego što skaliraš — tu se pravila razlikuju od B2B fakturisanja.

6. Čuvaj engleske verzije faktura odvojeno i vodi računa da numeracija bude jedinstvena. Ne možeš imati fakturu 2026-001 na srpskom i 2026-001 na engleskom — to je ista faktura, samo u drugom jeziku, ili dva različita broja za dve različite fakture.

Gde Fakturko ulazi u priču

Fakturko izdaje fakture na engleskom sa svim potrebnim elementima za EU klijente — PIB, IBAN, napomenu o reverse charge-u, valutu po NBS srednjem kursu za tvoju evidenciju. Šablon je već podešen tako da holandski ili nemački knjigovođa dobije fakturu koju može odmah da proknjiži, bez dodatnih pitanja. Ako trebaš i predračun na engleskom pre posla, ide iz istog mesta — predračun obrazac koji se konvertuje u fakturu jednim klikom kad klijent potvrdi.

Za paušalce koji rade i sa domaćim i sa stranim klijentima, korisno je što se sve fakture — RSD, EUR, USD — vode na jednom mestu, a mesečni paket automatski ide knjigovođi. Faktor (AI asistent) razume glasovnu poruku „pošalji Marku istu fakturu kao prošli mesec, u evrima" i uradi to dok voziš.

Da zaokružimo

Objasniti status paušalca na engleskom nije komplikovano kad jednom imaš spremne fraze: "registered sole trader in Serbia, flat-rate taxed, not VAT registered" pokriva 95% situacija. Faktura mora da ima PIB, IBAN, valutu i jasnu poresku napomenu — bez toga se vraća na ispravku. Za sve što je van standarda (digitalne usluge potrošačima, komplikovaniji ugovori), pitaj knjigovođu pre nego što pošalješ ponudu, ne posle.

Ako želiš da tvoja prva engleska faktura izgleda kao da si ovo radio deset godina, probaj Fakturko besplatno i napravi je za par minuta — šablon je već tu, ti samo popuniš iznos i pošalješ.