Paušalno oporezivanje po opštinama: gde plaćate manje

Autor: Fakturko tim · Objavljeno 12. jul 2026. · 7 min čitanja

Isti frilenser, isti prihod, isti šifre delatnosti — a mesečni paušal može da se razlikuje i za više desetina procenata samo zbog toga da li je prijavljen u Beogradu, Nišu ili nekoj opštini treće grupe razvijenosti. Ako tek otvarate paušalnu radnju ili razmišljate da preselite sedište, razlika u opštinama je jedna od retkih legalnih poluga koja realno smanjuje mesečnu obavezu.

Ovaj tekst prolazi kroz to kako se paušal formira po opštinama, gde su najveće razlike, kada ima smisla menjati sedište, a kada je to više muka nego ušteda.

Od čega zavisi mesečni paušal (i gde ulazi opština)

Paušalni porez i doprinose ne određuje samo šifra delatnosti i prihod. Poreska uprava računa osnovicu preko formule u kojoj učestvuju: šifra delatnosti, starost preduzetnika, koliko dugo je registrovan, i — što je ključno za ovaj tekst — koeficijent opštine u kojoj je prijavljeno sedište radnje.

Opštine u Srbiji su svrstane u četiri grupe po stepenu razvijenosti (Vlada Srbije to revidira svake godine, listu objavljuje na sajtu Ministarstva privrede). Grupa I su najrazvijenije opštine (Beograd, Novi Sad, Niš, veći gradovi), grupa IV su nedovoljno razvijene. Što je opština manje razvijena, koeficijent je manji, a mesečni paušal niži.

To znači: isti IT frilenser (šifra 6201, programiranje) sa istim godinama radnog staža platiće značajno više ako mu je sedište u centru Beograda nego ako mu je u nerazvijenoj opštini na jugu Srbije.

Ostali faktori koji utiču:

• Šifra delatnosti — programiranje, konsalting i prevodilačke usluge imaju veće osnovice od zanatskih delatnosti
• Starost preduzetnika — mlađi od 30 imaju umanjenje
• Koliko dugo je radnja aktivna — u prve tri godine postoji delimično umanjenje kod nekih grupa
• Zaposlenje kod drugog poslodavca — ako ste paušalac uz stalan posao, doprinosi se drugačije računaju

Za tačnu procenu, iznos uvek proverite kroz zvanični kalkulator paušalnog poreza na portalu ePorezi (preduzetnik.purs.gov.rs) — Poreska uprava ga održava i to je jedini kalkulator čijem rezultatu možete verovati pre nego što stvarno predate prijavu.

Koliko je zapravo razlika između grupa opština

Da bi brojka postala opipljiva, pogledajmo okvirni primer za istog paušalca:

• šifra 6201 (programiranje)
• 32 godine
• radnja aktivna više od 3 godine
• nema stalno zaposlenje

Okvirni raspon mesečne obaveze (porez + doprinosi za PIO i zdravstveno) po grupama opština, po redu veličine:

Naglasak: procenat razlike nije zakonski fiksiran, on proizilazi iz koeficijenata koje Vlada objavi i može da varira iz godine u godinu. Zato pre svake odluke otvorite kalkulator ePoreza i proverite konkretan iznos za konkretnu opštinu — nemojte se voditi tuđim iskustvom od pre dve godine.

Konkretno: ako je razlika između vaše trenutne opštine i alternative recimo 4.000-6.000 dinara mesečno, to je 50.000-70.000 dinara godišnje. Nije zanemarljivo, ali ni razlog da se preselite u drugu opštinu ako tamo nemate nikakvu realnu vezu.

Da li ima smisla registrovati radnju u drugoj opštini

Kratak odgovor: ima smisla samo ako tamo stvarno imate adresu koju možete da pravdate — sopstveni ili roditeljski stan, iznajmljeni prostor sa ugovorom, ili poslovni prostor.

Poreska uprava ima pravo da proverava da li je sedište radnje fiktivno. Ako otvorite radnju na tuđoj adresi samo da biste smanjili paušal, izlažete se riziku:

• Kontrola sedišta — inspektor može doći na registrovanu adresu
• Poreska rezidencija — ako radite iz Beograda, a prijavljeni ste u opštini treće grupe, to je izloženost
• Problem sa dostavom — sva rešenja i dopisi Poreske uprave, APR-a i lokalne poreske administracije stižu na sedište
• Lokalna komunalna taksa — plaća se opštini gde je sedište, ne gde stvarno radite

Realno, opcija menjanja sedišta najviše ima smisla za:

1. Osobe koje se zaista sele iz Beograda u rodni grad ili obrnuto
2. Frilensere koji rade od kuće i mogu radnju da vežu za kuću roditelja ili sopstvenu nekretninu u manjoj opštini
3. Preduzetnike koji imaju rođake sa poslovnim prostorom i legitiman ugovor o zakupu

Za ostale, ušteda od par hiljada dinara mesečno ne opravdava komplikaciju.

Šta konkretno treba uraditi da se sedište promeni

Ako ste odlučili da menjate opštinu, evo redosleda:

1. Novi dokaz o adresi. List nepokretnosti ako je vaš prostor, ili ugovor o zakupu ako je iznajmljen (kod paušalne radnje otvorene na stambenom prostoru bez zakupa, treba saglasnost vlasnika).

2. Prijava promene u APR-u. Podnese se elektronski preko portala APR, uz plaćanje takse. Rešenje obično stigne u roku od par radnih dana.

3. Prijava promene u PU. Automatski se prosleđuje kroz APR, ali proverite u ePorezima da li je nova adresa registrovana i da li ste dobili novo rešenje o paušalu — jer se novi iznos obračunava po novoj opštini.

4. Obavestite banku, klijente i sve platforme (SEF, elektronski servisi, klijente u inostranstvu). Adresa se menja i na fakturama.

5. Obratite pažnju na prelazak fiskalne godine. Novo rešenje obično važi od narednog meseca ili od početka naredne godine — proverite šta piše u rešenju.

Cela procedura, ako imate papire spremne, traje 1-2 nedelje. Trošak: taksa APR-a plus eventualno taksa lokalnoj samoupravi ako se prijavljujete u novoj opštini.

Kada opština uopšte nije ključno pitanje

Za paušalce koji rade sa inostranim klijentima, priča o opštini je često manje bitna od dva druga pitanja:

• Limit paušalnog prihoda — ako godišnje probijete zakonski limit za paušalno oporezivanje, prelazite u knjige, i priča o opštini pada u drugi plan. Aktuelni limit proverite na sajtu Poreske uprave, on se menja godinama.
• Kurs i devizne uplate — dinar prihod, koji je osnov za praćenje limita, računa se po srednjem kursu NBS na dan uplate, pa ako radite u evrima, morate to sami pratiti.

Za frilensere koji su blizu limita, često je pametnije razmotriti prelazak na DOO ili na "knjige" (samostalna delatnost sa dvojnim knjigovodstvom) nego selidbu u drugu opštinu.

Slično važi za paušalce koji rade uz stalno zaposlenje — kod njih se doprinosi računaju drugačije jer zdravstveno i PIO idu preko poslodavca, pa je razlika između opština procentualno slična, ali u apsolutnim brojkama manja.

Praktičan primer: tri frilensera, tri opštine

Da vidimo kako to izgleda u praksi:

Ana, dizajnerka, 28 godina, Beograd, radnja 1 godina.
Ana je nedavno registrovala paušalnu radnju u Beogradu. Ima umanjenje za mlade i za novoregistrovanu radnju, ali koeficijent grupe I je maksimalan. Njoj razmišljanje o preseljenju sedišta u rodni grad (grupa III) može da donese ušteda, ali samo ako tamo stvarno može da drži adresu.

Marko, programer, 35 godina, radi iz Novog Sada za klijenta iz Nemačke.
Marko je 3+ godine paušalac, nema umanjenja. Sedište mu je u Novom Sadu (grupa I). Roditelji imaju kuću u opštini grupe III. Ako prebaci sedište, ušteda može biti značajna godišnje, i papirologija ima smisla — jer je adresa realna i pravda se listom nepokretnosti.

Jelena, prevoditeljka, 42 godine, radi iz Kragujevca.
Jelena već živi u Kragujevcu, sedište joj je tu (grupa I). Nema nikakav razlog niti mogućnost za selidbu sedišta. Za nju je pametnije da vreme uloži u to da poveća broj klijenata i optimizuje troškove, nego u administrativne kombinacije.

Poenta: opština je alat, ne magija. Radi za onog kome se poklopi životna situacija.

Kako ovo izgleda u praksi kada radite

Bez obzira na to u kojoj ste opštini prijavljeni, obaveze paušalca su svuda iste: mesečna uplata paušalnog poreza i doprinosa, vođenje KPO knjige, izdavanje računa klijentima, slanje e-faktura preko SEF-a domaćim pravnim licima, i mesečno slanje evidencije knjigovođi ako radite sa njim.

Fakturko pokriva ceo taj deo bez obzira gde vam je sedište — KPO se vodi automatski iz izdatih računa, e-fakture se šalju direktno na SEF (zvanična integracija sa portalom Ministarstva finansija), a Faktor, AI asistent, može preko Telegrama ili WhatsApp-a da napravi fakturu iz glasovne poruke dok ste u kolima. Klijenta koji redovno kasni Faktor sam podseti, a knjigovođi mesečno šalje sređen paket faktura. Radi isto za paušalca u Beogradu i za onog u opštini grupe IV — jer i SEF i KPO su zakon, ne lokalni propis.

Zaokruženje: koliko vam vredi opština

Grupa opštine je legitimna varijabla u računici paušalca, ali nije prečica. Ako vam se stvarno životno poklapa da sedište bude u manje razvijenoj opštini — iskoristite. Ako vam se ne poklapa, energiju bolje uložite u više klijenata, veće cene i bolje procese. Deset hiljada dinara više prihoda mesečno vredi kao petnaest hiljada uštede na paušalu, a mnogo je manje rizično od fiktivnog sedišta.

Otvorite kalkulator na ePorezima, ukucajte tri opštine koje realno možete da pravdate, i uporedite. Pa donesite odluku sa brojem u ruci, ne po tuđem savetu sa foruma.

Kada budete spremni da fakturisanje, SEF i KPO prestanu da vam oduzimaju vikend — probajte Fakturko besplatno, prva faktura ide za par minuta.